Osmanlıca Üzerine Mülahazalar ve Osmanlı Devleti'nde Yazışmanın Usul ve Adabı
Osmanlıca Üzerine Mülahazalar ve Osmanlı Devleti'nde Yazışmanın Usul ve Adabı Zafer Şık, İnsan İzi Dergisi, 2026 Osmanlı Devleti'nde resmî yazışmalar, devlet teşkilatının hiyerarşik yapısını ve bürokratik geleneğini yansıtan gelişmiş bir inşâ ve kitâbet sistemine dayanır. Halk dili ile devlet yazı dili arasındaki belirgin farklılık, imparatorluğun idarî ihtiyaçlarının doğal bir sonucu olup, ortaya çıkan ağır ve terkipli üslup, toplumun geneline ait olmayan özel bir bürokratik kültürün tezahürüdür. Makalede, Osmanlı yazışma düzenini şekillendiren temel unsurlar olan besmele, ser-name, elkab, hatime, tarih ve imza gibi rükünler tarihî kaynaklar ışığında tahlil edilmektedir. Ayrıca ilm-i inşâ geleneğinin kelime tekrarından kaçınma, metni muhatabın derecesine göre düzenleme ve yazımda edebî inceliklere riayet etme gibi esasları da ele alınmaktadır. Osmanlı'da kullanılan hat çeşitleri, yazışmalardaki gizlilik işaretleri, tarih yazımının teknik yönleri ve ilmiye sınıfına mahsus...